Ο Άγιος Ευστάθιος, πριν βαπτιστεί Χριστιανός, ονομαζόταν Πλακίδας και ήταν διακεκριμένος στρατηγός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Τραϊανού. Παρά το γεγονός ότι ήταν ειδωλολάτρης, διακρινόταν για τη δικαιοσύνη, τη γενναιοδωρία και την ελεημοσύνη του προς τους φτωχούς.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η μεταστροφή του συνέβη κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού. Ακολουθώντας ένα μεγάλο ελάφι, είδε ανάμεσα στα κέρατά του έναν ολόφωτο Σταυρό και άκουσε τη φωνή του Χριστού να τον καλεί στην αληθινή πίστη. Συγκλονισμένος, επέστρεψε στη γυναίκα του, η οποία του αποκάλυψε ότι είχε δει και η ίδια ένα παρόμοιο όραμα. Η οικογένεια βαπτίστηκε άμεσα, λαμβάνοντας τα ονόματα Ευστάθιος, Θεοπίστη, Αγάπιος και Θεόπιστος.
Μετά τη βάπτισή τους, η οικογένεια ήρθε αντιμέτωπη με διαδοχικές βαριές θλίψεις. Ο Ευστάθιος έχασε όλη την περιουσία και τους δούλους του από ασθένεια και ληστείες, αναγκάζοντας την οικογένεια να εγκαταλείψει την περιοχή.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους προς την Αίγυπτο: Η σύζυγός του, Θεοπίστη, αρπάχθηκε παράνομα από τον καπετάνιο του πλοίου. Τα δύο μικρά παιδιά, ο Αγάπιος και ο Θεόπιστος, αρπάχθηκαν από άγρια ζώα (ένα λιοντάρι και έναν λύκο) καθώς περνούσαν έναν ποταμό.
Παρά τον βαθύ του πόνο, ο Ευστάθιος δεν έχασε την πίστη του στο Θεό. Εργάστηκε σιωπηλά και ταπεινά ως φύλακας χωραφιών για πολλά χρόνια, υπομένοντας την απώλεια.
Με την πάροδο των ετών, η πατρίδα βρέθηκε σε πολεμική απειλή και ο αυτοκράτορας αναζήτησε τον ικανό στρατηγό Πλακίδα. Όταν τον βρήκαν, τον επανέφεραν στην ηγεσία του στρατού. Στη διάρκεια της εκστρατείας, με τη Θεία Πρόνοια, συνέβη το θαύμα: Τα δύο παιδιά, τα οποία είχαν σωθεί από βοσκούς της περιοχής, υπηρετούσαν ως στρατιώτες κάτω από τις διαταγές του πατέρα τους.
Η Θεοπίστη, η οποία είχε διαφυλάξει την αγνότητά της μετά τον θάνατο του αρπαγά της, βρέθηκε στο ίδιο μέρος. Η οικογένεια αναγνωρίστηκε και επανενώθηκε με μεγάλη χαρά.
Ωστόσο, μετά τη νικηφόρα επιστροφή στη Ρώμη, ο νέος αυτοκράτορας Αδριανός απαίτησε από τον Ευστάθιο και την οικογένειά του να προσφέρουν θυσία στα ειδωλολατρικά αγάλματα για τη νίκη. Η οικογένεια αρνήθηκε σταθερά, ομολογώντας την πίστη της στον έναν και αληθινό Θεό.
Ως τιμωρία, καταδικάστηκαν σε θάνατο μέσα σε έναν πυρακτωμένο χάλκινο ταύρο. Παρά την πύρινη δοκιμασία, παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Θεό χωρίς τα σώματά τους να υποστούν την παραμικρή φθορά από τη φωτιά, αφήνοντας ανεξίτηλο το παράδειγμα της ακλόνητης πίστης, της υπομονής και της οικογενειακής ενότητας.