Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

Σήμερα η εκκλησία μας τιμάει την μνήμη του Αγίου Φίλιππου του Απόστολου

Ο Άγιος Φίλιππος ο Απόστολος συγκαταλέγεται στους Δώδεκα μαθητές του Ιησού Χριστού και κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία της πρωτοχριστιανικής Εκκλησίας.

Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, την ίδια πόλη από την οποία προέρχονταν ο Πέτρος και ο Ανδρέας, με τους οποίους διατηρούσε στενούς δεσμούς φιλίας. Πριν ακολουθήσει τον Χριστό, ο Φίλιππος υπήρξε μαθητής του Ιωάννη του Προδρόμου, γεγονός που μαρτυρά τη βαθιά πνευματική του αναζήτηση και την προσμονή του για τον ερχομό του Μεσσία.

Η κλήση του στο αποστολικό αξίωμα καταγράφεται με ιδιαίτερη ζωντάνια στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο. Ο ίδιος ο Ιησούς τον συνάντησε στη Γαλιλαία και τον κάλεσε με την απλή αλλά καθοριστική φράση «Ακολούθει μοι». Ο Φίλιππος ανταποκρίθηκε αμέσως, χωρίς δισταγμό. Ο ενθουσιασμός του για τη συνάντηση αυτή ήταν τόσο μεγάλος, ώστε έσπευσε αμέσως να αναζητήσει τον φίλο του, Ναθαναήλ, για να του μεταφέρει το χαρμόσυνο μήνυμα: «Ευρήκαμεν τον Ιησούν, τον υιόν του Ιωσήφ, τον από Ναζαρέτ, ον έγραψε Μωυσής εν τω νόμω και οι προφήται». Όταν ο Ναθαναήλ εξέφρασε την επιφύλαξή του ρωτώντας αν μπορεί να προέλθει κάτι καλό από τη Ναζαρέτ, ο Φίλιππος δεν επιχείρησε να τον πείσει με μακροσκελή επιχειρήματα, αλλά του απάντησε με την περίφημη πρόσκληση: «Έρχου και ίδε» (Έλα και δες μόνος σου). Η στάση αυτή ανέδειξε τον πρακτικό, ειλικρινή και ιεραποστολικό χαρακτήρα του.

Κατά τη διάρκεια της δημόσιας δράσης του Ιησού, ο Φίλιππος εμφανίζεται σε καίριες στιγμές των Ευαγγελίων. Στο θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων, ο Ιησούς απευθύνθηκε σε εκείνον ρωτώντας πού θα μπορούσαν να αγοράσουν ψωμί για να φάει το πλήθος, δοκιμάζοντας την πίστη του. Ο Φίλιππος, υπολογίζοντας με ανθρώπινα κριτήρια, απάντησε πως ούτε διακόσια δηνάρια δεν θα έφταναν για να πάρει ο καθένας έστω και ένα μικρό κομμάτι. Αργότερα, λίγο πριν το Πάθος, ορισμένοι προσήλυτοι Έλληνες που είχαν ανέβει στα Ιεροσόλυμα για το Πάσχα πλησίασαν τον Φίλιππο, ζητώντας να δουν τον Ιησού. Ο Φίλιππος, σε συνεργασία με τον Ανδρέα, μεσολάβησε ώστε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνάντηση, λειτουργώντας έτσι ως γέφυρα μεταξύ του ιουδαϊκού και του ελληνικού κόσμου. Επίσης, κατά τον Μυστικό Δείπνο, ήταν εκείνος που ζήτησε από τον Διδάσκαλο: «Κύριε, δείξον ημίν τον Πατέρα και αρκεί ημίν», δίνοντας αφορμή στον Ιησού να αποκαλύψει την ενότητα του Πατέρα με τον Υιό.

Μετά την Πεντηκοστή και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, ο Απόστολος Φίλιππος αφοσιώθηκε στη διάδοση του Ευαγγελίου. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, κήρυξε τον λόγο του Θεού στη Μικρά Ασία, και συγκεκριμένα στις περιοχές της Φρυγίας και της Λυδίας, συνοδευόμενος συχνά από την αδελφή του, Μαριάμνη, και τον Απόστολο Βαρθολομαίο. Το κήρυγμά του συνοδευόταν από θαύματα και θεραπείες, γεγονός που οδήγησε πολλούς ειδωλολάτρες στον χριστιανισμό.

Η ιεραποστολική του πορεία ολοκληρώθηκε μαρτυρικά στην Ιεράπολη της Φρυγίας, κατά τη διάρκεια των διωγμών επί αυτοκράτορα Δομιτιανού, στα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. Οι ειδωλολάτρες άρχοντες της πόλης, εξοργισμένοι από τη μαζική μεταστροφή των κατοίκων στη νέα πίστη και την πτώση της λατρείας των τοπικών θεοτήτων, συνέλαβαν τον Φίλιππο και τον καταδίκασαν σε θάνατο διά σταυρώσεως. Σύμφωνα με την παράδοση, σταυρώθηκε ανάποδα, προσευχόμενος μέχρι την τελευταία του πνοή για τη σωτηρία των διωκτών του. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 14 Νοεμβρίου, ημέρα που σηματοδοτεί και την έναρξη της νηστείας των Χριστουγέννων (γνωστής και ως «Μικρής Τεσσαρακοστής»).