Ο Κορνήλιος έζησε τον 1ο αιώνα μ.Χ. και ήταν αξιωματικός (εκατόνταρχος) του ρωμαϊκού στρατού, επικεφαλής της λεγόμενης «Ιταλικής Σπείρας» στην Καισάρεια της Παλαιστίνης. Παρά το γεγονός ότι προερχόταν από ειδωλολατρικό περιβάλλον, διακρινόταν για την ειλικρινή του ευσέβεια, τον φόβο Θεού, τη συνεχή προσευχή και το πλούσιο φιλανθρωπικό του έργο προς τους φτωχούς.
Σύμφωνα με το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων (κεφ. 10), η ζωή του άλλαξε οραματικά όταν ένας άγγελος Θεού εμφανίστηκε μπροστά του, βεβαιώνοντάς τον ότι οι προσευχές και οι ελεημοσύνες του ανέβηκαν ως μνημόσυνο ενώπιον του Θεού. Ο άγγελος τον καθοδήγησε να καλέσει στην οικία του τον Απόστολο Πέτρο, ο οποίος βρισκόταν τότε στην Ιόππη.
Την ίδια ώρα, ο Απόστολος Πέτρος δέχθηκε ένα θεικό όραμα με ένα σεντόνι γεμάτο «ακάθαρτα» ζώα και τη θεία φωνή που τον προέτρεπε να μην θεωρεί κοινό ή ακάθαρτο όσα ο Θεός έχει καθαρίσει. Το όραμα αυτό προετοίμασε τον Πέτρο να ξεπεράσει τους ιουδαϊκούς περιορισμούς σχετικά με τη συναναστροφή με μη Ιουδαίους.
Όταν ο Πέτρος έφτασε στο σπίτι του Κορνηλίου στην Καισάρεια, βρήκε συγκεντρωμένους τους συγγενείς και τους φίλους του εκατόνταρχου. Καθώς ο Απόστολος δίδασκε για τον Ιησού Χριστό, το Άγιο Πνεύμα κατήλθε σε όλους τους παρευρισκόμενους. Βλέποντας αυτό το θαύμα, ο Πέτρος τους βάπτισε στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.
Μετά τη βάπτισή του, ο Κορνήλιος εγκατέλειψε το στρατιωτικό αξίωμα και αφοσιώθηκε στο κήρυγμα του Ευαγγελίου. Ακολούθησε τον Απόστολο Πέτρο και αργότερα χειροτονήθηκε Επίσκοπος Σκήψεως της Μυσίας (στη μικρασιατική περιοχή της Τρωάδας).
Εκεί αγωνίστηκε σθεναρά για τη συντριβή της ειδωλολατρίας. Παρά τους διωγμούς και τα βασανιστήρια που υπέστη από τον τοπικό ηγεμόνα Δημήτριο, η πίστη του παρέμεινε ακλόνητη. Μάλιστα, σύμφωνα με την παράδοση, η προσευχή του προκάλεσε σεισμό που κατέστρεψε τον ειδωλολατρικό ναό, γεγονός που οδήγησε τον ίδιο τον ηγεμόνα και την οικογένειά του στη χριστιανική πίστη.
Ο Άγιος Κορνήλιος κοιμήθηκε εν ειρήνη σε βαθύ γήρας, αφήνοντας πίσω του σπουδαία παρακαταθήκη.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Κορνηλίου του Εκατόνταρχου στις 13 Σεπτεμβρίου.
Η ιστορία του υπενθυμίζει ότι η χάρη του Θεού δεν περιορίζεται σε φυλές, καταγωγές ή κοινωνικές τάξεις, αλλά προσφέρεται απλόχερα σε κάθε άνθρωπο που τον αναζητά με καθαρή καρδιά.
