Από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για τη βαθιά του πίστη, την ταπεινοφροσύνη και την αγάπη του για τη μάθηση, στοιχεία που καθόρισαν ολόκληρη τη ζωή του.
Η πνευματική του πορεία τον οδήγησε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου χειροτονήθηκε επίσκοπος και έλαβε τον τίτλο του Μητροπολίτη Πενταπόλεως. Ωστόσο, η ταχεία άνοδος, η αγαθοεργία και η δημοφιλία του ανάμεσα στο ποίμνιο προκάλεσαν τον φθόνο και τη συκοφαντία ορισμένων κύκλων, με αποτέλεσμα την άδικη απομάκρυνσή του από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
Παρά τη μεγάλη αυτή δοκιμασία, ο Άγιος Νεκτάριος υπέμεινε τον διωγμό με απαράμιλλη υπομονή, σιωπή και ανεξικακία, χωρίς να στραφεί ποτέ κατά των κατηγόρων του. Επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου υπηρέτησε ως ιεροκήρυκας και στη συνέχεια ανέλαβε τη διεύθυνση της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα (1894–1908). Ως διευθυντής, ξεχώρισε για το παιδαγωγικό του ήθος, την πραότητα και την πατρική στοργή που έδειχνε προς τους σπουδαστές.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αποσύρθηκε στην Αίγινα, όπου ίδρυσε την Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος, αφιερώνοντας τον χρόνο του στην προσευχή, τη συγγραφή πνευματικών έργων και την πνευματική καθοδήγηση των πιστών. Κοιμήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1920 στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας.
Η επίσημη ανακήρυξή του ως Αγίου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο έγινε το 1961. Θεωρείται προστάτης των ασθενών και θαυματουργός, ενώ η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις 9 Νοεμβρίου, αποτελώντας διαχρονικό σύμβολο ανεξικακίας, υπομονής και ανιδιοτελούς αγάπης.
