Πρότασή της Ένωσης είναι:
«Η θέση δύναται να καλύπτεται είτε από δημοσιογράφους μέλη αναγνωρισμένων δημοσιογραφικών επαγγελματικών Ενώσεων Συντακτών, είτε να έχουν διετή τουλάχιστον προϋπηρεσία που αποδεικνύεται από την καταβολή των εισφορών τους στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, είτε από απόφοιτους Πανεπιστημιακών Τμημάτων Δημοσιογραφίας, Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε.».
➤ Το link της δημόσιας διαβούλευσης: https://www.opengov.gr/ypes/?p=9769
Σχόλιο της Ένωσης Συντακτών Επαρχιακού Τύπου στη δημόσια διαβούλευση επί του άρθρου 303 παρ. 1 περ. ε΄ και παρ. 2 στο σχέδιο Νόμου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης»
Η προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 303 παρ. 1 και παρ. 2 προβλέπει θέση συνεργάτη αποκλειστικά δημοσιογράφου, κατά το μέρος που ορίζει ότι μόνη προϋπόθεση αυτός να είναι μέλος αναγνωρισμένης στην Ελλάδα επαγγελματικής δημοσιογραφικής ένωσης, η οποία είναι μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ), πρέπει να απαλειφθεί ως αντισυνταγματική, αδικαιολόγητα περιοριστική και φωτογραφική.
Η διάταξη αυτή, είναι Αντισυνταγματική αφού «καταστρατηγείται η Αρχή της Ισότητας και της ίσης μεταχείρισης των πολιτών και κάθε έννοια συνδικαλιστικής ελευθερίας καθώς και η ανεμπόδιστη άσκηση των συναφών μ αυτήν δικαιωμάτων».
Η ρύθμιση αυτή επαναφέρει ουσιαστικά το ίδιο πρόβλημα που είχε ανακύψει με το άρθρο 18 του ν. 4674/2020. Ήδη από την τότε νομική ανάλυση της με Αρ. Πρωτ.: 277264/22159/2020/25-5-2020 γνωμοδότησης του Συνηγόρου του Πολίτη, είχε επισημανθεί ότι η αντίστοιχη διάταξη προκαλεί: «Ζήτημα άνισης μεταχείρισης ως προς την πρόσβαση στην εργασία, εφόσον αποκλείονται του δικαιώματος κατάληψης θέσης Ειδικού Συμβούλου, Επιστημονικού Συνεργάτη και Ειδικού Συνεργάτη των Ο.Τ.Α. άτομα τα οποία, αν και κατέχουν τη δημοσιογραφική ιδιότητα, είτε δεν επιθυμούν την εγγραφή τους σε επαγγελματική δημοσιογραφική ένωση, είτε η ένωση στην οποία έχουν εγγραφεί δεν είναι μέλος της ΠΟΕΣΥ, όταν μάλιστα το επάγγελμα του δημοσιογράφου δεν είναι νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα, ώστε να καθίσταται υποχρεωτική η εγγραφή σε επαγγελματικό φορέα».
1. Παραβίαση της αρχής της ισότητας
Η επίμαχη προϋπόθεση δεν διακρίνει μεταξύ δημοσιογράφων βάσει αντικειμενικών επαγγελματικών προσόντων, εμπειρίας, σπουδών, προϋπηρεσίας ή γνώσης του αντικειμένου της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αντιθέτως, εισάγει κριτήριο συνδικαλιστικής ένταξης σε συγκεκριμένο κύκλο ενώσεων.
Με τον τρόπο αυτό αποκλείονται δημοσιογράφοι που ασκούν νόμιμα το επάγγελμα και διαθέτουν επάρκεια γνώσεων και εμπειρία, αλλά δεν είναι μέλη ένωσης που υπάγεται στην ΠΟΕΣΥ. Το ίδιο πρόβλημα είχε επισημανθεί ρητά και στην προγενέστερη έκθεση, όπου αναφέρεται ότι η διάταξη απέκλειε δημοσιογράφους μέλη άλλων αναγνωρισμένων επαγγελματικών σωματείων, όπως η ΕΣΕΤ.
Η διαφορετική αυτή μεταχείριση δεν στηρίζεται σε ουσιώδη διαφορά μεταξύ των συγκρινόμενων προσώπων. Όλοι οι δημοσιογράφοι, είτε είναι μέλη ενώσεων της ΠΟΕΣΥ είτε άλλων αναγνωρισμένων ενώσεων είτε δεν είναι μέλη συνδικαλιστικής οργάνωσης, μπορούν να διαθέτουν την ίδια ή και ανώτερη επαγγελματική ικανότητα για την κάλυψη αναγκών ενημέρωσης και επικοινωνίας ενός δήμου ή μιας περιφέρειας.
2. Παραβίαση της αξιοκρατίας και της πρόσβασης σε δημόσιες θέσεις
Η πρόσβαση σε θέσεις συνεργατών ΟΤΑ, έστω και μετακλητού χαρακτήρα, δεν μπορεί να εξαρτάται από κριτήριο άσχετο προς τα καθήκοντα της θέσης. Η ιδιότητα μέλους συγκεκριμένης συνδικαλιστικής ένωσης δεν αποδεικνύει ούτε επαγγελματική επάρκεια ούτε εμπειρία ούτε καταλληλότητα.
Τα εν λόγω κριτήρια της επίμαχης διάταξης είναι αμιγώς συνδικαλιστικά και ουδόλως αξιοκρατικά, καθώς δεν συνδέονται με τον σκοπό της επικοινωνίας του έργου της αυτοδιοίκησης στην τοπική κοινωνία.
Αν ο νομοθέτης επιθυμεί την κάλυψη αναγκών επικοινωνίας των ΟΤΑ, το πρόσφορο κριτήριο είναι η αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στη δημοσιογραφία, την επικοινωνία, τα μέσα ενημέρωσης ή την τοπική αυτοδιοίκηση, όχι η υπαγωγή σε συγκεκριμένη ομοσπονδία/επαγγελματική ένωση.
3. Παραβίαση της συνδικαλιστικής ελευθερίας
Η διάταξη προσβάλλει τον πυρήνα της συνδικαλιστικής ελευθερίας. Η συνδικαλιστική ελευθερία περιλαμβάνει όχι μόνο το δικαίωμα ίδρυσης και συμμετοχής σε συνδικαλιστική οργάνωση, αλλά και το δικαίωμα μη συμμετοχής ή συμμετοχής σε διαφορετική οργάνωση χωρίς δυσμενείς συνέπειες (αρ. 12, 23 του Συντάγματος, αρ. 11 της ΕΣΔΑ και σχετικών διεθνών συμβάσεων).
Η επίμαχη ρύθμιση δημιουργεί πρακτικά κίνητρο ή πίεση υπέρ εγγραφής σε συγκεκριμένες ενώσεις, διότι μόνο η συμμετοχή σε αυτές παρέχει πρόσβαση στις θέσεις. Άρα, το κράτος δεν τηρεί ουδετερότητα έναντι των συνδικαλιστικών οργανώσεων, αλλά επιβραβεύει συγκεκριμένο συνδικαλιστικό χώρο και αποκλείει άλλους.
4. Φωτογραφικός χαρακτήρας της ρύθμισης
Η διάταξη είναι φωτογραφική διότι δεν αρκείται στην ιδιότητα του δημοσιογράφου ούτε στην ιδιότητα μέλους αναγνωρισμένης δημοσιογραφικής ένωσης γενικώς. Απαιτεί η ένωση αυτή να είναι μέλος της ΠΟΕΣΥ. Έτσι δημιουργείται κλειστός κύκλος επιλέξιμων προσώπων.
Η Ένωση Συντακτών Επαρχιακού Τύπου (Ε.Σ.Ε.Τ.) είναι νομίμως αναγνωρισμένο σωματείο ήδη από το 1964 και έχει μακρά δραστηριότητα στον χώρο του περιφερειακού Τύπου. Επομένως, ο αποκλεισμός των μελών της από τις θέσεις αυτές δεν μπορεί να δικαιολογηθεί συνταγματικά και αντικειμενικά.
5. Ανεπάρκεια νομοθετικής αιτιολόγησης
Δεν προκύπτει ειδικός λόγος δημοσίου συμφέροντος που να επιβάλλει ο συνεργάτης επικοινωνίας ενός δήμου ή μιας περιφέρειας να είναι μέλος ένωσης της ΠΟΕΣΥ. Η ανάγκη προβολής του έργου της αυτοδιοίκησης μπορεί να καλυφθεί εξίσου από δημοσιογράφους άλλων ενώσεων ή από πρόσωπα με αποδεδειγμένη σχετική επαγγελματική εμπειρία.
Η προγενέστερη έκθεση είχε επισημάνει ότι στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4674/2020 δεν υπήρχε καμία ειδική αναφορά στην αναγκαιότητα του κριτηρίου της υποχρεωτικής συμμετοχής σε ένωση μέλος της ΠΟΕΣΥ. Το ίδιο έλλειμμα αιτιολόγησης επαναλαμβάνεται και σήμερα.
Συμπέρασμα – Πρόταση
Η διάταξη του άρθρου 303 παρ. 1 περ. ε΄ και παρ. 2, κατά το μέρος που απαιτεί οι δημοσιογράφοι να είναι μέλη ένωσης μέλους της ΠΟΕΣΥ, πρέπει να απαλειφθεί.
Με βάση τα ανωτέρω, προτείνουμε την αντικατάστασή της με ουδέτερη και συνταγματικά ανεκτή διατύπωση, ως εξής:
«Η θέση δύναται να καλύπτεται είτε από δημοσιογράφους μέλη αναγνωρισμένων δημοσιογραφικών επαγγελματικών Ενώσεων Συντακτών, είτε να έχουν διετή τουλάχιστον προϋπηρεσία που αποδεικνύεται από την καταβολή των εισφορών τους στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, είτε από απόφοιτους Πανεπιστημιακών Τμημάτων Δημοσιογραφίας, Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε.».
Με αυτόν τον τρόπο εξυπηρετείται ο σκοπός της διάταξης χωρίς αντισυνταγματικούς αποκλεισμούς, χωρίς συνδικαλιστική προτίμηση υπέρ συγκεκριμένης ομοσπονδίας/επαγγελματικής ένωσης και χωρίς φωτογραφική μεταχείριση περιορισμένου κύκλου προσώπων.
ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ
